Świnoujście - jedyne takie miejsce

Zabytki i atrakcyjne obiekty

Świnoujście to miasto, które oczaruje każdego. Położone jest przy południowych wybrzeżach uroczego Bałtyku, na niezwykle malowniczych wyspach, nad rozległą cieśniną Świną. Harmonijnie łączy się tutaj turystyka i gospodarka morska. (...)

Woliński Park Narodowy, Park Natury Usedom, Przytorskie Lasy oraz wspaniałe wody z Krainą 44 Wysp otaczają i wypełniają obszar Świnoujścia.

Miasto słynie pięknem najszerszej bałtyckiej plaży, ozdobną architekturą dzielnicy uzdrowiskowej, wspaniałą przyrodą parków i zieleńców, najciekawszym zespołem fortecznym Europy, malowniczymi portami: handlowym, rybackim, pasażersko - samochodowym oraz licznymi statkami wycieczkowymi. Niewątpliwą atrakcją są promy miejskie oraz najwyższa latarnia morska naszego kontynentu. (...)

Spójrzmy na mapę środkowej Europy. Jej centralną część przecina błękitna wstęga Odry, rzeki rozpoczynającej się na Morawach i niknącej w obszernym Zalewie Szczecińskim, który odgradzają od Bałtyku pomorskie wyspy. Największą z nich jest Uznam (Usedom), o powierzchni 424 km2, następnie Wolin - 265 km2 i Karsibór zajmująca 14 km2.

Wąskie i pełne rozlewisk cieśniny morskie: Piana (Peenestrom), Świna oraz Dziwna oddzielają wyspy od lądu oraz od siebie. W samym sercu tego regionu leży rozległe miasto Świnoujście, będące powiatem grodzkim. Na 195 km kwadratowych powierzchni, jaką zajmuje 50% przypada na wody, 25% na lasy i łąki, pozostała część to tereny zurbanizowane i użytkowe gospodarczo oraz drogi i urokliwe parki miejskie.

Centrum Świnoujścia leży na wyspie Uznam, gdzie znajduje się również wspaniała dzielnica wczasowa i piękna nadmorska plaża z okazałą promenadą oraz unikalnym zespołem fortów.

Na zachodnim brzegu wyspy Wolin leżą dzielnice związane z gospodarką morską. Część południową miasta tworzy Kraina 44 Wysp wstecznej delty Świny oraz uroczy Karsibór, których naturalny charakter fascynuje turystów całej Europy.

Większość obszaru Świnoujścia to tereny atrakcyjne przyrodniczo: wspaniałe lasy, łąki, wody pełne ryb i ptaków, a także interesującej roślinności. Raj dla wędkarzy, ornitologów, wodniaków i fotografików.

Niezwykle korzystny dla zdrowia umiarkowanie morski klimat sprawia, że znakomicie funkcjonuje tutaj wielkie uzdrowisko, które wykorzystuje lecznicze walory powietrza i morza, głębinowych solanek oraz bezcennych borowin, uzupełniane najnowszymi osiągnięciami fizykoterapii. Można tu wyleczyć choroby układu oddechowego, układu krążenia, nerwicę, zaburzenia przemiany materii, choroby kobiece, skórne i reumatyczne.

W Świnoujściu są ciekawe parki oraz spacerowe nabrzeża portowe, jednak najbardziej przyciąga wczasowiczów wspaniała szeroka plaża o delikatnym drobnym piasku oraz ciepła i czysta woda Zatoki Pomorskiej, znakomicie nadająca się do morskich kąpieli. Dodajmy, że miasto słynie z rozległej, malowniczej promenady, która latem tętni życiem do białego rana. Liczne zespoły muzyczne zachęcają do wspólnej zabawy, tańca i śpiewu, występując na powietrzu lub zapraszając do świetnych dyskotek czy romantycznych kafejek.

Nie ma też latem lepszego miejsca na zawieranie nowych znajomości. Można tutaj spotkać ludzi z całej Polski i całego świata. Wszak jesteśmy w wielkim porcie morskim, gdzie zatrzymują się marynarze i turyści z najdalszych stron.

Świnoujście liczy 44 tysiące mieszkańców, ale w sezonie przebywa tutaj 60 tysięcy ludzi, nie licząc jednodniowych gości. Miasto posiada cztery przystanki kolejowe: Przytór, Świnoujście - Odra, Świnoujście i Świnoujście - Port, dworzec autobusów dalekobieżnych, dziesięć linii autobusów miejskich, trzy linie busów, dwieście taksówek i ponad pięćdziesiąt dorożek. Są tutaj lądowe i morskie przejścia graniczne. W odległości 12 km od Świnoujścia leży lotnisko Heringsdorf (loty do Berlina i Kopenhagi oraz przeloty turystyczne). Interesujący jest również port morski. Liczne statki spacerowe umożliwiają rejsy do szeregu okolicznych kąpielisk i portowych miejscowości w Polsce i w Niemczech, możemy też popłynąć na piękną wycieczkę ze Świnoujścia do Szczecina.

[Rozmiar: 7729 bajtów]

Miasto słynie pięknem najszerszej bałtyckiej plaży ...
(fot. S. Ryfczyński)

[Rozmiar: 7729 bajtów]

Raj dla wędkarzy, ornitologów, wodniaków i fotografików
(fot. S. Ryfczyński)

 

Lewobrzeże

Kościół p.w. Chrystusa Króla. Zbudowany w latach 1788-92 na miejscu gotyckiej budowli. W 1881 roku dobudowana została dominująca nad centrum miasta wieża. We wnętrzu kościoła znajduje się m.in. podwieszony pod sufitem drewniany model korwety z 1814 roku oraz zabytkowe organy z 1803 roku. Wyremontowany w latach 1834 - 1838. instrument został przebudowany w 1927 roku przez mistrza Steinmeyera. Obecnie liczy ponad 2000 piszczałek, a największa z nich ma długość 5,5 metra! Od połowy maja do połowy września w sobotnie wieczory w świątyni odbywają się Świnoujskie Wieczory Organowe.
[Rozmiar: 4700 bajtów]

Kościół p.w. Chrystusa Króla
(fot. S. Ryfczyński)

Wieża kościelna. Dobrze zachowana neogotycka wieża pozostała po kościele garnizonowym Marcina Lutra z 1905 r., który został zburzony pod koniec II wojny światowej. Po przeprowadzonym remoncie jest udostępniona do zwiedzania. Na górze znajduje się znakomity punkt widokowy.

Zabytkowa dzielnica nadmorska. Pięknie usytuowana pomiędzy promenadą i oddzielającym ją od śródmieścia pasem zieleni. Większość różnorodnej zabudowy to pensjonaty, sanatoria i domy wczasowe pochodzące z lat 1899 - 1913. Szczególna uwagę warto zwrócić na architekturę domów "Posejdon", "Meduza" i "Kolejarz".

Muszla Koncertowa znajdująca się w zespole parkowym w samym środku nadmorskiej promenady. Zbudowana w 1926 roku zastąpiła starą, drewnianą budowlę stojącą w tym samym miejscu. Latem w muszli odbywają się liczne koncerty, festyny i występy dla dzieci.

Zachodni Fort Artyleryjski (Batterie A, West-Batterie). Otoczony fosą zespół zachodniego fortu artyleryjskiego wybudowany został w latach 1848 - 1880, później wielokrotnie modernizowany. Jedna z bram wjazdowych, prowadząca z Parku Zdrojowego, posiadała most zwodzony. W najstarszej części fortowej pozostały do naszych czasów m.in. dwie reliktowe strzelnice działowe.

Wieża kościelna
(fot. K. Wasita)

Zachodni falochron. Podobnie jak falochron wschodni wybudowany w latach 1818 - 23. Wieńczy go stawa "Młyny", znak nawigacyjny w kształcie wiatraka - symbol Świnoujścia, obecny na logo miasta. Ulubione cel wycieczek dla spacerowiczów. Zakochani oglądają z tego miejsca zachody słońca.
[Rozmiar: 4928 bajtów]

Zachodni falochron
(fot. S. Ryfczyński)

Wieża ciśnień - położona niedaleko Basenu Północnego, została zbudowana w 1898 roku. Budynek wzniesiony z czerwonej cegły, z czerwonego granitu i z kamieniem narożnym z czerwonego piaskowca. Konstrukcja wieży ucierpiała w wyniku bombardowań portu w 1945 r. Tuż obok mieści się jest kompleks budynków dawnej stoczni - piękny przykład starego budownictwa przemysłowego.
Kapitanat Portu w Świnoujściu. Zbudowany podczas dużej rozbudowy świnoujskiego portu w końcu 1870 roku. Na jego fasadzie wisi tablica z zaznaczonym stanem wody z 31 grudnia 1913 r., kiedy to w czasie sztormu do miasta wdarły się morskie fale. Przed budynkiem rosną dwa dorodne cisy, tzw. "Żeglarze".
Park Zdrojowy założony w latach 1826 - 27 przez naczelnego architekta ogrodów cesarskich w Berlinie Piotra Józefa Lenne, na miejsce boru nadmorskiego. Zajmuje powierzchnię 40 ha (łącznie z przyległym lasem 200 ha) poprzecinanych 17 kilometrami alejek i ścieżek. Obecnie rośnie w nim ponad 40 gatunków drzew, głównie śródziemnomorskich. Wiele z nich to bardzo rzadkie okazy.
[Rozmiar: 4928 bajtów]

Park zdrojowy
(fot. C. Jastrzębski)

Dawny Ratusz Miejski. Zbudowany w 1805 r. jest najstarszym zachowanym budynkiem w centrum miasta, obecnie mieści się w nim Muzeum Rybołówstwa Morskiego. W jego zbiorach przeważają eksponaty związane z morską przyrodą, rybołówstwem oraz historią miasta i regionu, m.in. bogata kolekcja przedwojennych widokówek ze Świnoujścia. Obok budynku znajduje się skwer z pomnikiem i ogromnymi kotwicami okrętowymi.
Gmach Poczty Głównej. Charakterystyczna, zabytkowa budowla z czerwonej cegły wybudowana w 1878 roku. Wnętrze budynku zostało całkowicie zmodernizowane, zachowano jedynie ozdobną mozaikę o tematyce morskiej zdobiąca jedną ze ścian.
Fort Anioła (Werk III, Engelsburg) - przepiękny, obserwacyjno-ogniowy rotundowy bastion. Zbudowany w latach 1855 - 58, przypomina kształtem Mauzoleum Hadriana w Rzymie (obecnie Zamek Św. Anioła). Do fortu prowadzi monumentalna brama z 5-metrowymi filarami zwieńczonymi blankami.
[Rozmiar: 4928 bajtów]

Fort Anioła (Engelsburg)
(fot. S. Ryfczyński)

Neogotycki kościół Matki Boskiej "Stella Maris" (Gwiazdy Morza) z 1896 roku. Ozdobiony pięknymi witrażami i umieszczoną nad wejściem mozaiką przedstawiającą Matkę Boską z Dzieciątkiem, płynącą łodzią po wzburzonym morzu. Przed kościołem stoją dwa artystycznie kute krzyże - lampiony.
Rezerwat przyrody Karsiborskie Paprocie. Tereny bagienne z gatunkami chronionymi: długoszem królewskim i wiciokrzewem pomorskim. Co ciekawe, obok rezerwatu występują najwyższe w Europie paprocie - orlice, które rosną w Świnoujściu od ponad 100 lat. Najwyższe okazy mają prawie 5 metrów wysokości!.

 

Prawobrzeże

XIX-wieczny Wschodni Fort Artyleryjski (Werk II) zwany Fortem Gerharda, zwany Fortem Gerharda, z charakterystycznymi, wchodzącymi w fosę kaponierami. Powstały w latach 1848 - 1859 - 1877. W naszej części Europy jeden z najlepiej zachowanych przykładów fortyfikacji z tego okresu. Obecnie udostępniony do zwiedzania, miejsce licznych imprez kulturalnych. W Forcie Wschodnim rezyduje pruski Komendant, jego Adiutant oraz stadu kóz. Turystów wpuszczają na teren obiektu studenci w pickelhaubach, przebrani w pruskie mundury.
[Rozmiar: 4928 bajtów]

XIX-wieczny Wschodni
Fort Artyleryjski
(Werk II), zwany
Fortem Gerharda
(fot. S. Ryfczyński)

Latarnia morska - wysoka na 68 metrów i licząca ponad 300 schodów. Najwyższa nad Bałtykiem, jest zarazem jednym z najwyższych tego typu obiektów na świecie. Zasięg światła latarni wynosi 25 mil morskich. Z jej szczytu roztacza się przepiękny widok na Świnoujście, Zatokę Pomorską i Zalew Szczeciński. Przy latarni dział Muzeum Latarnictwa i Ratownictwa Morskiego.

Bunkry baterii nadbrzeżnej "Goeben". Część niemieckich umocnień w pasie wydm, znajdująca się w lasach pomiędzy Ognicą a Przytorem. Na szczególną uwagę zasługuje mierząca ok. 30 m wysokości wieża kierowania ogniem, tzw. "dzwon". Niedawno wieżę częściowo przebudowano tworząc tzw. dostrzegalnię przeciwpożarową. Można się na nią dostać za pozwoleniem strażnika.

[Rozmiar: 4928 bajtów]

Latarnia morska
(fot. S. Ryfczyński)

Falochron wschodni, wybudowany na polecenie Fryderyka Wilhelma III i oddany do użytku w 1823 roku. Sięga 1,4 km w głąb morza i jest najdłuższym falochronem kamiennym w Europie. Gdy rozpoczynano jego budowę (1818 r.) nie znano jeszcze betonu ani żelbetonu. Podobnie jak piramidy egipskie falochron zbudowano z kamiennych bloków, połączonych jedynie zaprawą murarską. Dopiero w późniejszych dziesięcioleciach umocniono go betonową burtą i tzw. betonowymi "gwiazdoblokami". Idealne miejsce na piesze spacery i wycieczki rowerowe.
[Rozmiar: 4928 bajtów]

Falochron wschodni
(fot. S. Ryfczyński)

 

Krasibór

Karsibór - pełna rozległych łąk i sosnowych lasów wyspa (14 km2 pow.) z rybacką wioską, w której zachowały się kryte strzechą z trzciny ryglowe chaty pochodzące z końca XVIII wieku. Jedna z nich, mieszcząca się przy ul. Wierzbowej 7, wpisana została do rejestru zabytków województwa.
[Rozmiar: 4928 bajtów]

Karsibór
(fot. W. Mechło)

Cmentarz poewangelicki na wyspie Karsibór- jedna z najlepiej zachowanych małych, wiejskich nekropolii w Polsce. Najstarszy z odnalezionych nagrobków datowany jest na rok 1856. Pochówków dokonywano tutaj jeszcze do lat 40. zeszłego wieku. Uwagę znawców zabytków zwracają przede wszystkim pięknie zdobione, kunsztowne ogrodzenia, zabytkowe kamienie nagrobne i żeliwne krzyże.
Zabytkowy, gotycki kościółek Niepokalanego Poczęcia NMP. Zbudowany został w XV wieku. We wnętrzu gotycki ołtarz, barokowa ambona i model karaweli "Kolumbia" podarowany przez marynarzy. Elewację ozdabiają skromne blendy ostrołukowe, przypory i dobudowana w 1826 r. neogotycka wieża. W 1630 roku w karsiborskiej plebanii gościł król szwedzki Karol Gustaf Adolf II, stąd też kościół otoczony jest okazałymi "drzewami Gustawa Adolfa". Najstarszy i najcenniejszy świnoujski zabytek.
[Rozmiar: 4928 bajtów]

Zabytkowy, gotycki
kościółek Niepokalanego
Poczęcia NMP
(fot. S. Ryfczyński)

Karsiborska Kępa - rezerwat Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Na pow. 180 ha utworzono prywatny rezerwat ornitologiczny z urządzeniami umożliwiającymi obserwację ptaków. Ostoja ptaków wodno-błotnych, raj dla ornitologów - gnieździ się tu blisko 150 gatunków ptaków, a dalszych kilkadziesiąt obserwowanych jest tu w okresie jesienno-zimowym. Niektóre z nich są rzadkością na skalę europejską, np. rybołów, orzeł bielik, kania rdzawa, derkacz, batalion czy błotniak łąkowy. Jest to również jeden z najcenniejszych obszarów występowania wodniczki.
Basen u-bootów. Dawny basen portowy Kriegsmarine umiejscowiony w sztucznej zatoczce Świny - baza łodzi podwodnych 4 szkolnej flotylii ze Szczecina, kutrów torpedowych i promów 8 AF - Flotille. Obecnie ulubione miejsce świnoujskich wędkarzy i cel wycieczek kajakarzy.